ترایاک و تریستور از خانواده قطعات نیمههادی قدرت هستند که برای کنترل و سوییچینگ جریانهای بالا، بهخصوص در مدارهای AC مثل دیمر روشنایی و کنترل دور موتور استفاده میشوند.
تریستور (SCR) فقط در یک جهت جریان را عبور میدهد، در حالی که ترایاک میتواند در هر دو جهت جریان متناوب را کنترل کند و به همین دلیل برای مدارهای AC مناسبتر است.
مشخصات مهم ترایاک و تریستور
- حداکثر جریان و ولتاژ قابل تحمل قطعه
- جریان لازم برای فعالسازی از طریق پایه گیت
- سرعت سوییچینگ و مقاومت در برابر نویز (dv/dt)
- نیاز یا عدم نیاز به هیتسینک برای دفع گرما
- بستهبندی (TO-220 و مشابه) برای نصب مناسب روی خنککننده
انواع قطعات این خانواده
تریستور (SCR)
کنترل جریان یکطرفه، مناسب یکسوسازهای کنترلشده و کلیدزنی DC پرقدرت.
ترایاک (TRIAC)
کنترل جریان دوطرفه در مدارهای AC، پرکاربرد در دیمر روشنایی و کنترل دور موتورهای AC.
دیاک (DIAC)
معمولاً همراه ترایاک برای فعالسازی دقیقتر و کنترل زاویه آتش استفاده میشود.
ماژولهای دیمر آماده
ترکیب ترایاک و مدار کنترل روی یک برد کوچک برای اتصال ساده به آردوینو.
نحوه کارکرد کنترل فاز با ترایاک
ترایاک با دریافت یک پالس کوتاه در پایه گیت فعال میشود و تا زمانی که جریان اصلی از صفر عبور نکند، در حالت هدایت باقی میماند. با تأخیر دادن در زمان اعمال پالس گیت نسبت به شروع هر نیمسیکل برق AC، میتوان توان تحویلی به بار (مثل لامپ) را کنترل کرد.
این روش که به آن کنترل زاویه فاز گفته میشود، اساس کارکرد دیمرهای روشنایی خانگی و کنترلکنندههای سرعت موتورهای AC ساده است.
کاربردهای ترایاک و تریستور
دیمر روشنایی لامپهای رشتهای، کنترل سرعت موتورهای AC ساده، و کلیدزنی توان بالا در تجهیزات صنعتی از کاربردهای اصلی این قطعات هستند.
در مبدلهای یکسوکننده کنترلشده صنعتی نیز تریستور برای تنظیم دقیق ولتاژ خروجی DC از منبع AC استفاده میشود.
نکات ایمنی و اشتباهات رایج
کار با این قطعات معمولاً شامل ولتاژ برق شهری (۲۲۰ ولت) است؛ بدون دانش و احتیاط کافی به مدار دست نزنید.
همیشه از هیتسینک مناسب برای دفع گرمای تولیدشده روی این قطعات استفاده کنید.
مدار کنترل (گیت) را حتماً از مدار قدرت ایزوله کنید، معمولاً با اپتوکوپلر.
قبل از هرگونه تغییر در مدار، منبع برق را کاملاً قطع کنید و از تخلیه خازنهای مدار مطمئن شوید.
ماژولهای دیمر و قطعات قدرت رو از دالا الکترو تهیه کن.
مشاهده محصولات